Travma sonrası stres bozukluğunun 4 belirtisi



Son zamanlarda yaşanan afetlerden sonra ortaya çıkabilecek travma sonrası stres bozukluğunun psikolojik destekle atlatılabileceğini söyleyen Uzm. Dr. Seçil Özoğlu Turhan, önemli tavsiyelerde bulundu.


Travma sonrası stres bozukluğunun 4 belirtisi

Özellikle son zamanlarda gerek ülkemizde gerekse dünyada insanlarda ciddi travma etkisi oluşturan olaylara maruz kalındığını belirten Psikiyatri Uzmanı Dr. Seçil Özoğlu Turhan, başkalarının başına gelen olaylara tanıklık etmenin, kişide travma etkisi oluşturabileceğini söyledi.

Travmanın, bireyin gerçek ya da algılanan bir ölüm ya da yaralanma içeren ya da kendisinin veya başkalarının fiziksel bütünlüğüne tehdit oluşturan bir olay yaşaması ya da tanık olması durumu olduğunu dile getiren Turhan, “İş kazası, trafik kazası gibi travmatik olaylar, deprem, sel gibi doğal afetler, işkence, savaş, cinsel saldırı gibi insan eliyle yapılan travmalar sebebiyle ciddi ölümcül hastalıklara yakalanılması örnek verilebilir. Travmatik olaylar çoğunlukla ani ve beklenmedik şekilde ortaya çıkarlar ve bireylerin yoğun korku, çaresizlik hissetmelerine hatta dehşete düşmelerine yol açabilirler. Travmatik olay kişilerin kendisi ve dünya hakkındaki algısını, insan ilişkilerini, beklentilerini, inançlarını derinden sarsabilir.” şeklinde konuştu.

Travma sonrası stres bozukluğunun 4 belirtisi #1

KADINLARI DAHA ÇOK ETKİLİYOR

Travmatik olayları yaşayan hemen hemen herkesin aşırı korku, şaşkınlık ve öfke hissedeceğini, stres reaksiyonları gösterebileceğini ancak bunların zamanla yatışacağını kaydeden Turhan, bazı kişilerdeyse belirtilerin yatışmadığını ve zamanla kötüleşebildiğini söyledi.

Tramvatik olay deneyimledikten sonra Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) gelişme sıklığının yüzde 30-40 olarak bildirildiğini belirten Turhan, “Kadınlar, geçmişte ruhsal travma yaşayanlar, kasıtlı ve insan eliyle yapılan bir travmaya maruz kalanlar ve travmayı şiddetli yaşayanlar daha fazla risk altındadır.” dedi.

Travma sonrası stres bozukluğunun 4 belirtisi #2

TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞUNUN 4 BELİRTİSİ

Uzm. Dr. Turhan, Travma Sonrası Stres Bozukluğu yaşayan kişilerde oluşan belirtileri şu şekilde sıraladı:

Travmayı Yeniden Yaşantılama İstençdışı Belirtiler

Travmanın çok güçlü duygular eşliğinde aniden ve canlı olarak tekrar deneyimlenmesine flashback yani geri dönme denilmektedir. Sanki tekrar travmatik olayı yaşıyormuşsunuz gibi hissetmenize yol açabilir. Bunun dışında, travmatik olayın tamamı ya da belirli parçaları sık sık anımsanarak yoğun bunaltıya ve fiziksel tepkilere yol açabilir, Travmatik olay uykularınıza da sirayet ederek kâbuslar görmenize sebep olabilir.

Kaçınma Tepkileri

Kişiler tramvatik olay hakkında düşünmekten, konuşmaktan kaçınıyor olabilirler. Travmayı ya da travmanın belirli parçalarını anımsatan durumlardan uzak dururlar. Örneğin, depremden etkilenmişlerse eve girmekten, trafik kazası geçirmişlerse seyahat etmekten kaçınabilirler.

Uyarılma ve Tepki Göstermede Değişiklikler

Vücutları halen tehlike devam ediyormuşçasına tepki verebilir, kişiler kendilerini diken üstünde hissedebilirler. Birinin arkadan omuzlarına dokunması, gürültü gibi durumlar karşısında ani irkilmeler yaşayabilirler. Aşırı uyanıklık olarak da bilinen dikkat artımı, çevreye karşı tetikte olduklarını ve belirgin bir neden yokken bile potansiyel tehlike aradıklarını tanımlamaktadır. Güvenlikleriyle ilgili aşırı endişeli ve kendilerine yakın olan insanlara karşı aşırı korumacı olduğunu fark edebilirsiniz. Sinirlilik ve öfke patlamaları, dikkatte bozulma, uyku sorunları görülebilir.

Bilişlerde ve Duygu Durumda Olumsuz Değişikler

Ruhsal travmalardan sonra insanlardan uzaklaşma, gelecek beklentisinin kalmaması, hissizlik, içine kapanıklık ve dünyayla ilgili olumsuz inanışlar gelişebilir. Örneğin ’Dünya kötü bir yer’, ’Kimseye güvenilmez gibi düşüncelere kapılabilirler. Bazen de olayın en sıkıntı verici bölümleri unutulur veya çok güçlükle hatırlanır. Bu durum olayı düşünmek istememekten farklıdır ve kişi hatırlamak istediği halde hatırlayamaz.

Travma sonrası stres bozukluğunun 4 belirtisi #3

TEDAVİLER ETKİ GÖSTERİYOR

Travmatik olaylarda algılanan şiddet, hissedilen korku, çaresizlik ve dehşet düzeyinin önemli olduğunu vurgulayan Turhan, Travma sonrası stres bozukluğuna maruz kalmış kişilerin profesyonel tedavi ve terapilerle iyileşme gösterdiklerini belirtti.

Travmatik olay sonrasında aile üyelerinin, arkadaşların, yakın çevrenin ve içinde bulunulan topluluğun yaşananları yargılamadan kabul etmesi, sosyal-duygusal destek sağlaması, maddi-manevi her türlü yardım, bireyde zedelenmiş güvenlik hissinin onarılması, hayatıyla, ötekilerle ve geleceğiyle kopmuş olan bağların yeniden kurulması açısından çok önemli olduğunu ifade eden Turhan, “Travma sonrası stres bozukluğu yaşayan kişilerde belirtiler görülmeye başlandığında vakit kaybetmeden tedaviye başlamaları tedavinin etkinliğini artırmaktadır. Hastalığının tedavisinde hem ilaçlar hem de psikolojik tedaviler oldukça etkilidir.” dedi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir